سلول های بنیادی خون قاعدگی ممکن است به درمان ها و ابزارهای تشخیصی جدیدی منجر شود


حدود 20 سال پیش، زیستشناسی به نام کارولین گارگت به دنبال سلولهای قابل توجهی در بافت شد که در طی جراحی هیسترکتومی برداشته شدند. سلول ها از آندومتر که داخل رحم را پوشانده است، می آیند. هنگامی که گارگت سلول ها را در یک ظرف پتری کشت داد، آنها شبیه توده های گردی بودند که توسط یک محیط شفاف و صورتی احاطه شده بودند. اما با بررسی آنها در زیر میکروسکوپ، او آنچه را که به دنبالش بود دید – دو نوع سلول، یکی صاف و گرد، دیگری کشیده و نوک تیز، با برآمدگی های سبیل مانند.
گارگ به شدت مشکوک بود که سلول ها بالغ هستند سلولهای بنیادی – سلول های نادر و خود تجدید شونده، که برخی از آنها می توانند انواع مختلفی از بافت را ایجاد کنند. او و سایر محققین مدتهاست که با توجه به توانایی قابل توجه آن برای بازسازی هر ماه، شک داشتند که آندومتر حاوی سلولهای بنیادی است. بافتی که محل لانه گزینی جنین را در دوران بارداری فراهم می کند و در دوران قاعدگی ریخته می شود. تقریباً 400 دور را طی می کند ریزش و رشد مجدد قبل از اینکه زن به یائسگی برسد. گرگت میگوید، اگرچه دانشمندان سلولهای بنیادی بالغ را از بسیاری از بافتهای بازسازیکننده دیگر – از جمله مغز استخوان، قلب و ماهیچهها جدا کردهاند – «هیچکس سلولهای بنیادی بالغ را در آندومتر شناسایی نکرده است.
چنین سلول هایی به دلیل پتانسیل آنها برای ترمیم بافت آسیب دیده و درمان بیماری هایی مانند سرطان و نارسایی قلبی بسیار ارزشمند هستند. اما آنها به تعداد کمی در سراسر بدن وجود دارند و به سختی می توان آنها را به دست آورد و به بیوپسی جراحی یا استخراج مغز استخوان با سوزن نیاز دارد. به گفته گارگت، چشم انداز منبعی از سلول های بنیادی بالغ که قبلا استفاده نشده بود، به خودی خود هیجان انگیز بود. و همچنین امکان هیجان انگیز یک رویکرد جدید را برای شرایط سلامت زنان که مدت ها نادیده گرفته شده بود، مانند آندومتریوز، افزایش داد.
گارگت و تیمش در دانشگاه موناش استرالیا، قبل از اینکه بتواند ادعا کند که این سلولها واقعاً سلولهای بنیادی هستند، مجبور شدند آنها را تحت یک سری آزمایشهای دقیق قرار دهند. ابتدا توانایی سلول ها برای تکثیر و خود نوسازی را اندازه گیری کردند و دریافتند که برخی از آنها می توانند در عرض یک هفته به حدود 100 سلول تقسیم شوند. آنها همچنین نشان دادند که سلولها واقعاً میتوانند به بافت آندومتر تمایز پیدا کنند و برخی پروتئینهای گویا را که در انواع دیگر سلولهای بنیادی وجود دارد، شناسایی کردند.
گرگتاو اکنون نیز در موسسه تحقیقات پزشکی هادسون استرالیا است و همکارانش به شخصیت پردازی پرداختند چندین نوع سلول خودبازسازی در آندومتر. اما فقط سلول های سبیل به نام استرومای اندومتر سلول های بنیادی مزانشیمیواقعاً «چند توان» بودند، با توانایی وادار شدن به تبدیل شدن به سلولهای چربی، سلولهای استخوانی یا حتی سلولهای ماهیچه صاف موجود در اندامهایی مانند قلب.
تقریباً در همان زمان، دو تیم تحقیقاتی مستقل به کشف شگفتانگیز دیگری دست یافتند: برخی از سلولهای بنیادی مزانشیمی استرومای آندومتر. را می توان در خون قاعدگی یافت. گارگت از اینکه بدن به راحتی سلول های بنیادی گرانبهای خود را می ریزد شگفت زده شد. از آنجا که آنها برای بقا و عملکرد اندام بسیار مهم هستند، او فکر نمی کرد که بدن آنها را با ریختن آنها “هدر بدهد”. اما او بلافاصله به اهمیت این کشف پی برد: به جای تکیه بر یک بیوپسی جراحی تهاجمی برای به دست آوردن سلول های بنیادی گریزان که در آندومتر شناسایی کرده بود، می توانست آنها را از طریق فنجان قاعدگی جمع آوری کند.
از آن زمان، مطالعات دقیق تر در مورد آندومتر به توضیح این که چگونه برخی از این سلول های بنیادی گرانبهای آندومتر – که سلول های بنیادی قاعدگی نامیده می شوند – در خون قاعدگی ختم می شوند، کمک کرده است. آندومتر دارای یک لایه پایه عمیق تر است که دست نخورده باقی می ماند و یک لایه عملکردی بالایی که در طول قاعدگی ریزش می کند. در طول چرخه قاعدگی، آندومتر در حالی که برای تغذیه تخمک بارور شده آماده می شود، ضخیم می شود، سپس با ریختن لایه بالایی منقبض می شود.
تیم Gargett نشان داد که این سلول های بنیادی خاص در هر دو لایه پایین و بالایی آندومتر وجود دارد. سلولها معمولاً به شکل هلالی در اطراف رگهای خونی پیچیده میشوند، جایی که تصور میشود به تحریک تشکیل عروق کمک میکنند و نقش حیاتی در ترمیم و بازسازی لایه بالایی بافت دارند که هر ماه در طول قاعدگی ریخته میشود. این لایه برای بارداری حیاتی است و برای جنین در حال رشد حمایت و تغذیه می کند. به نظر می رسد لایه و سلول های بنیادی آندومتر که رشد آن را تحریک می کنند نیز نقش مهمی در ناباروری دارند: اگر لایه به اندازه کافی ضخیم نشود، جنین نمی تواند لانه گزینی کند.
سلول های بنیادی آندومتر نیز با اندومتریوز، یک بیماری دردناک که تقریباً 190 میلیون زن و دختر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می دهد. اگرچه چیزهای زیادی در مورد این وضعیت به طور کامل درک نشده است، محققان پیشنهاد می کنند که یکی از عوامل برگشت خون قاعدگی به لوله های فالوپ زنان است، لوله هایی که تخمک را از تخمدان ها به رحم می برند. این جریان برگشتی خون را به داخل حفره لگن می برد، فضایی قیفی شکل بین استخوان های لگن. سلول های بنیادی آندومتر که در این نواحی قرار می گیرند می توانند باعث رشد بافت آندومتر مانند در خارج از رحم شوند و در نتیجه ضایعاتی ایجاد شود که می تواند باعث درد طاقت فرسا، زخم و در بسیاری از موارد ناباروری شود.
محققان هنوز در حال توسعه یک آزمایش قابل اعتماد و غیر تهاجمی برای تشخیص اندومتریوز هستند و بیماران به طور متوسط نزدیک به هفت سال قبل از دریافت تشخیص صبر می کنند. اما مطالعات نشان داده اند که سلول های بنیادی جمع آوری شده از خون قاعدگی زنان مبتلا به اندومتریوز دارای خواص متفاوتی هستند شکل ها و الگوهای بیان ژن نسبت به سلول های زنان سالم چندین آزمایشگاه در حال کار بر روی روشهایی برای استفاده از این تفاوتها در سلولهای بنیادی قاعدگی برای شناسایی زنان در معرض خطر بالاتر برای این بیماری هستند که میتواند منجر به تشخیص و درمان سریعتر شود. سلول های بنیادی قاعدگی ممکن است کاربردهای درمانی نیز داشته باشند. به عنوان مثال، برخی از محققانی که روی موش ها کار می کنند، دریافته اند که تزریق سلول های بنیادی قاعدگی به خون جوندگان می تواند آندومتر آسیب دیده را ترمیم کند و باروری را بهبود بخشد.
تحقیقات دیگر در حیوانات آزمایشگاهی نشان می دهد که سلول های بنیادی قاعدگی ممکن است پتانسیل درمانی فراتر از بیماری های زنان داشته باشند. در چندین مطالعه، به عنوان مثال، تزریق سلول های بنیادی قاعدگی به موش های دیابتی بازسازی سلول های تولید کننده انسولین را تحریک می کند و سطح قند خون را بهبود بخشید. در مورد دیگری، درمان آسیب ها با سلول های بنیادی یا ترشحات آنها کمک کرد زخم های موش را التیام می بخشد.
چندین آزمایش بالینی کوچک اما امیدوارکننده نشان داده اند که سلول های بنیادی قاعدگی را می توان بدون عوارض جانبی ناخواسته به انسان پیوند زد. تیم Gargett همچنین در تلاش برای توسعه روش های درمانی برای انسان است. او و همکارانش از سلولهای بنیادی آندومتر – آنهایی که مستقیماً از بافت آندومتر گرفته میشوند به جای خون قاعدگی – برای ساختن شبکهای برای درمان افتادگی اندامهای لگنی استفاده میکنند، وضعیتی رایج و دردناک که در آن مثانه، رکتوم یا رحم به دلیل لیز خوردن به داخل واژن. به عضلات ضعیف یا آسیب دیده
این بیماری اغلب در اثر تولد ایجاد می شود. درمان های موجود از مش های مصنوعی برای تقویت و حمایت از بافت های ضعیف لگن استفاده می کنند. اما واکنش های ایمنی نامطلوب به این مواد منجر به خروج این مش ها از بازار شده است. تحقیقات Gargett – تا کنون فقط در مدل های حیوانی انجام شده است – نشان می دهد که استفاده از سلول های بنیادی آندومتر خود بیمار برای پوشش شبکه زیست تخریب پذیر می تواند نتایج بهتری بدهد.
علیرغم راحتی نسبی جمع آوری سلول های بنیادی چند توان بالغ از خون قاعدگی، تحقیقات در مورد بررسی و استفاده از قدرت سلول های بنیادی – و نقش بالقوه آنها در بیماری – هنوز بخش کوچکی از تحقیقات سلول های بنیادی را نشان می دهد. دانیلا تونلی مانیکا، یک انسان شناس در دانشگاه دولتی برزیل در کامپیناس. از سال 2020، او تحقیقات سلول های بنیادی قاعدگی را کشف کرد تنها 0.25 درصد را نشان می دهد از تمام مطالعات سلول های مزانشیمی، در حالی که سلول های بنیادی مغز استخوان 47.7 درصد را تشکیل می دهند.
مانیکا پذیرش آهسته سلول های بنیادی قاعدگی را تا حدی به ایده های زن ستیزانه نسبت می دهد که رحم ها خارج از هنجار و واکنش های منفی است. او موافق است: “قطعاً چیزی از “عامل تهوع” مرتبط با خون قاعدگی وجود دارد ویکتوریا نریک ایمونولوژیست تولید مثل در امپریال کالج لندن که مقالهای در این زمینه نوشته است سلول های ایمنی رحم در سال 2023 بررسی سالانه ایمونولوژی.
گارگت میگوید تابوهای فرهنگی در مورد قاعدگی – و فقدان سرمایهگذاری کلی در تحقیقات سلامت زنان – میتواند تامین بودجه را دشوار کند. ایمونولوژیست مال با چالشهای مشابهی روبرو بود – او میگوید زمانی که او سلولهای ایمنی را در پیوند کبد مطالعه میکرد راحتتر بود تا زمانی که روی سلولهای ایمنی در رحم کار میکرد.
مال میگوید: «اگر میخواهیم تحقیقات بیشتری در مورد مایعات قاعدگی انجام دهیم، به بودجه بیشتری نیاز داریم. برای اینکه این اتفاق بیفتد، “ما باید به جنسیت و سوگیری جنسیتی در تامین مالی تحقیقات بپردازیم.” او و دیگران امیدوارند که از طریق سرمایهگذاری منصفانهتر، قاعدگی بهعنوان یک مرز هیجانانگیز جدید در پزشکی احیاکننده شناخته شود – نه فقط یک ناراحتی ماهانه.


